Witaminy – ich źródła i skutki niedoboru

blueberries in a beautiful red heart-shaped bowls. full of vitam
Witaminy
to związki organiczne, których organizm ludzki nie może w zasadzie sam wytworzyć, a które są konieczne dla prawidłowego jego funkcjonowania i rozwoju, spełniają również ważną rolę w przemianie materii.

Źródłem witamin jest niemal wyłącznie pożywienie. Brak witamin ( awitaminoza ) lub ich niedobór upośledza czynności i rozwój organizmu, prowadzi do groźnych chorób. Obok witamin pożywienie zawiera substancje, które organizm potrafi pod wpływem odpowiednich enzymów przetworzyć na witaminy, np. karoten na witaminę A. Są to prowitaminy. dla zapewnienia organizmowi normalnego rozwoju i funkcjonowania nie wystarczają zawarte w pożywieniu węglowodany, białka, tłuszcze, składniki mineralne i woda. Muszą one być uzupełniane witaminami.

Witaminy dzielą się na dwie grupy : 

-   rozpuszczalne w wodzie ( C i wit. z grupy B ),

-   rozpuszczalne w tłuszczach ( A, E, D, K ).

Od prawidłowego przyrządzania potraw zależy, czy zawarte w produktach witaminy dostaną się do ustroju. Warzywa, które zawierają rozpuszczalną w wodzie witaminę C, powinny gotować się jak najkrócej i w niewielkiej ilości wody. Nie należy zostawiać w wodzie na długo przed gotowaniem obranych warzyw, zwłaszcza ziemniaków.

Witamina C

  • Zapotrzebowanie organizmu na tę witaminę jest stosunkowo duże, ale niestety nasz organizm nie potrafi jej sam wytwarzać ani magazynować. Musimy więc stale dostarczać ją w pożywieniu. Dobrym źródłem witaminy C są : czarne porzeczki, owoce dzikiej róży, cytryna, nać pietruszki, kiszona kapusta, czosnek, papryka itp. Niedobór witaminy C w organizmie powoduje szkorbut, objawy znużenia, kruchość naczyń krwionośnych. Brak jej osłabia zdolności obronne organizmu.                                                                                                                                                                                    Witamina E
  • W organizmie ludzkim uczestniczy w procesach pośredniej przemiany materii, przede wszystkim w przemianie nienasyconych kwasów tłuszczowych, bierze udział w wytwarzaniu hormonów przez przysadkę mózgową, jest konieczna dla organizmu ludzkiego. Witamina E nazywa się witaminą płodności. Dobrymi jej źródłami są : jajka, sałata, wątroba wołowa, a najlepszym olej uzyskany z kiełków pszenicy i kukurydzy.
  •                                                                                                  Witamina A
  • Nazywana witaminą piękności, konieczna jest dla prawidłowego wzrostu organizmu. Jej niedobór  powoduje zahamowanie wzrostu , rogowacenie nabłonka, zmniejsza odporność, powoduje tzw. kurzą ślepotę. W czystej postaci występuje w dużej ilości w tranie rybnym i wątrobie. bogatym źródłem tej witaminy są : pomidory, marchew, szpinak, a także masło, jaja i ser. Pamiętajmy, aby zaprawiać surówki olejem lub oliwą, to ułatwi organizmowi przyswojenie witaminy A.
  •                                                                                        Witamina D
  • Jest niezbędna dla prawidłowej przemiany wapniowo – fosforowej. Brak jej powoduje zachwianie równowagi wapnia i fosforu oraz obniżenie zawartości obu składników w organizmie, zmiękczenie kości, krzywicę oraz próchnicę zębów. Witamina D w dużych ilościach znajduje się w tranie, w drożdżach, w mniejszych ilościach w mleku jajkach, maśle i wątrobie. 
  •                                                                                            Witamina B1
  • Bierze udział w przemianach węglowodanów, uczestniczy w metabolizmie białek i tłuszczów. Objawem jej niedoboru jest zmęczenie i bóle głowy, nerwobóle. Pieczenie produktów mącznych z dodatkiem proszku do pieczenia prowadzi do rozkładu tej witaminy. Nie należy dodawać sody oczyszczonej do gotowania suchych nasion warzyw strączkowych z tych samych przyczyn. Głównym źródłem witaminy B1 w  pożywieniu jest ciemne pieczywo, otręby, gruboziarniste kasze, płatki owsiane, suche nasiona warzyw strączkowych, podroby i wieprzowe mięso.
  •                                                                                    Witamina B2
  • Jej niedobór powoduje stany zapalne skóry, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie spojówki i rogówki, pekanie warg i kącików ust, łojotok, wypadanie włosów, światłowstręt , a także zahamowanie rozwoju umysłowego u dzieci. Jest bardzo wrażliwa na działanie światła słonecznego. Witamina B2 występuje szczególnie obficie w wątrobie, nerkach, mleku i jego przetworach, drożdżach, w produktach zbożowych z pełnego ziarna.
  •                                                                                  Witamina PP ( B3 )
  • Działa rozszerzająco na naczynia krwionośne , przeciwdziała niektórym schorzeniom skóry. Bogatym źródłem tej witaminy jest mleko, kasza z całego ziarna, suche warzywa strączkowe, drożdże, szczególnie obficie występuje w wątrobie i mięsie. Dostateczne zaopatrzenie organizmu w witaminy B1, B2, PP w zasadzie zaspokaja potrzeby organizmu na pozostałe witaminy z grupy B.                                                                                                        Witamina H
  • Jej brak powoduje choroby skóry i wypadanie włosów. Jednakże niedobór może być następstwem leczenia antybiotykami. Jaja, drożdże i wątroba są bogatym źródłem tej witaminy.
                                                                                                             Witamina K
  • Niezbędna jest dla zapewnienia właściwej krzepliwości krwi. Witaminę tę czerpiemy z warzyw zawierających chlorofil ( szpinak, zielony groszek, kapusta, pomidory )


4 odpowiedzi na „“Witaminy – ich źródła i skutki niedoboru””

  1. ZdrowoRada pisze:

    Świetny wpis. Krótko i zwięźle o najważniejszych witaminach. Bardzo przydatne! Dziękuję i pozdrawiam

  2. Karolina pisze:

    Świetny merytoryczny wpis. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, jak ważna dla naszego organizmu jest dieta wzbogacona właśnie w te witaminy.

  3. Zdrowie pisze:

    Warto postarać się o codzienną dawkę witamin i minerałów, gdyż poprawia to znacząco samopoczucie fizyczne i psychiczne :)

  4. Kardio pisze:

    Bardzo konkretny wpis z przykładami :) Trzeba tylko dodać je do naszego menu :)

Dodaj komentarz